Tkając pajęczą sieć – biżuteria filigranowa

Biżuteria stworzona z setek, a niekiedy tysięcy złotych lub srebrnych drucików splecionych w delikatną sieć – tak najprościej można zdefiniować filigran. Technika ta jednak ma szersze zastosowanie – w przeszłości tworzono z niej całe przedmioty – naczynia, puzderka. Filigran często był również stosowany w zdobieniach broni.

Filigran pojawił się w złotnictwie już około roku 3000 przed naszą erą. Był na co dzień wykorzystywany w biżuterii perskiej, a także etruskiej i greckiej. Wyroby jubilerskie stworzone tą techniką cieszyły się również ogromną popularnością na terenach Azji. Do dziś filigran kojarzy się przede wszystkim ze światem Indii i krajów arabskich – warto jednak pamiętać, że nie mniejszą popularnością cieszył się na terenach Europy. Francja, Włochy, a także Anglia, od średniowiecza darzyły filigran wielką sympatią, a przepiękne dziedzictwo europejskiego złotnictwa obejmuje nie tylko biżuterię, ale też przedmioty użytkowe wytwarzane tą techniką.

Imperfect Girl - tkając pajęczą sieć - biżuteria z filigranu
Etruska bransoleta wykonana ze złota w technice filigranu, około 550 rok przed naszą erą

Obecnie filigran to przede wszystkim biżuteria z Bliskiego Wschodu. W lombardach w Wielkiej Brytanii nierzadko można spotkać wspaniałe wyroby wykonane z wysokiej próby złota, które cieszą oko swoją złożonością, misternością wykonania i niezwykłymi, roślinnymi motywami, które posłużyły złotnikom za inspirację. Filigran kojarzy mi się jednak głównie z Rosją, Chinami i z Izraelem. Biżuteria z tych krajów jest świetnym dowodem na to, jak wpływy różnych kultur przenikają się nawzajem. Rosja i Chiny to bardzo często filigran połączony z emalią, tworzący wspaniałe, geometryczne i kwiatowe wzory komórkowe w srebrze i złocie.

Biżuteria filigranowa obecna w moim życiu to właśnie te kraje. Choć wszystkie przedmioty, które pokażę Wam niżej, zostały stworzone tą samą techniką – każdy jest inny i posiada swój unikalny charakter. Rosja przywodzi na myśl emaliowane wyroby z Bizancjum, a także wpływy tatarskie. Chiny – egzotyka, misterna granulacja, a także obecność kamieni półszlachetnych, które całkowicie zmieniają charakter biżuterii i, ostatecznie, Izrael – mroczny i tajemniczy, z mocnego, oksydowanego srebra.

Imperfect Girl - tkając pajęczą sieć - biżuteria z filigranu
Broszka i pierścionek z Izraela, filigran, srebro 925 oraz współczesna filigranowa kolia
Imperfect Girl - tkając pajęczą sieć - biżuteria z filigranu
Filigranowy krzyż ze srebra 925
Imperfect Girl - tkając pajęczą sieć - biżuteria z filigranu
Filigranowe kolczyki z Indii, srebro 925 i koral
Imperfect Girl - tkając pajęczą sieć - biżuteria z filigranu
Rosyjska bransoleta z filigranu i emalii, srebro 925
Pierścionki z turkusem i karneolem – Chiny, filigran, emalia i pozłacane srebro 925

Gdzie kupić biżuterię filigranową obecnie i czy jest to możliwe?

Najlepiej skierować się w stronę serwisów aukcyjnych – w sekcjach biżuterii antycznej nierzadko można znaleźć cudeńka (o zakupach biżuteryjnych na Allegro pisałam już tutaj). Warto jednak pamiętać, że zakup biżuterii uszkodzonej może oznaczać problemy – wielu współczesnych złotników nie podejmuje się napraw filigranu, które mogą być bardzo skomplikowane i wymagać ogromnych zdolności manualnych, a nierzadko – być niewykonalne ze względu na konstrukcję przedmiotu.

Autorka: Gosia

Piszę o biżuterii starej i współczesnej, dużo podróżuję, czytam, często piję strasznie kiepską kawę. Interesuję się m.in. złotnictwem i gemmologią, zaglądam też w rejony społecznej historii mody. Na co dzień pracuję jako dziennikarka i analityk mediów, a także... programuję.